Ông Vũ Văn Viện, Giám đốc Sở GTVT Hà Nội cho biết, hoàn toàn có cơ sở để thực hiện lộ trình quản lý phương tiện cá nhân tiến tới giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường trên địa bàn Hà Nội vào năm 2030.
- Kỳ họp HĐND TP Hà Nội vào tháng 7 tới đây sẽ xem xét Nghị quyết về tăng cường quản lý phương tiện giao thông, trong đó, có quy định đến năm 2030 sẽ cấm xe máy đi vào nội đô. Căn cứ nào để đưa ra đề xuất này, thưa ông?
- Bất cứ đô thị nào trên thế giới cũng đều có những chính sách để quản lý phương tiện giao thông cho phù hợp với điều kiện hạ tầng. Tốc độ tăng phương tiện giao thông cá nhân tại Hà Nội rất lớn, trên 10%/năm với ô tô, trong khi đó phát triển kết cấu hạ tầng đường bộ chỉ tăng 3-4%/năm, quỹ đất dành cho giao thông tăng chưa đến 1%/năm. Tốc độ phát triển không tương xứng, ùn tắc giao thông ngày càng gia tăng. Bên cạnh đó, tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng báo động.
Quản lý phương tiện giao thông để đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân, giảm ùn tắc giao thông, giảm ô nhiễm môi trường là những nội dung quan trọng đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo. Thực hiện chỉ đạo của Thành ủy, HĐND, UBND TP Hà Nội, Sở GTVT đã cùng Viện Chiến lược phát triển GTVT (Bộ GTVT) nghiên cứu và xây dựng Đề án quản lý phương tiện giao thông nhằm giảm ùn tắc giao thông, giảm ô nhiễm môi trường.
Hà Nội có đủ cơ sở để thực hiện lộ trình cấm xe máy đi vào khu vực nội đô từ năm 2030
- Lộ trình đến năm 2030 cấm xe máy đi vào nội đô có đủ thời gian cho người dân chuyển đổi phương tiện?
- Một nội dung cơ bản trong dự thảo Nghị quyết là đưa ra lộ trình đến năm 2030 Hà Nội sẽ dừng hoạt động xe máy tại khu vực nội đô (các quận). Căn cứ vào quy hoạch phát triển GTVT đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đến năm 2030, Hà Nội có điều kiện để hoàn thành cơ bản kết cấu hạ tầng giao thông, đồng thời phát triển hệ thống giao thông công cộng đáp ứng cơ bản nhu cầu đi lại của nhân dân. Trên cơ sở này, sẽ có điều kiện để giảm dần việc sử dụng phương tiện giao thông cá nhân mà trong đó xe máy là chủ yếu.
Từ nay đến năm 2030, với việc đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông, vận tải công cộng khối lượng lớn như đường sắt đô thị, các tuyến xe buýt BRT và đặc biệt mở rộng, nâng cao chất lượng hoạt động vận tải khách công cộng, chúng ta sẽ cơ bản đáp ứng được cầu đi lại của nhân dân trong khu vực nội thành cũng như đảm bảo kết nối giữa Hà Nội với các tỉnh, thành phố khác nên sẽ tổ chức được việc dừng hoạt động của xe máy vào nội đô. Lộ trình này là tương đối dài để các doanh nghiệp, các tầng lớp nhân dân từng bước thay đổi thói quen đi lại của mình.
- Có nhiều ý kiến cho rằng, ô tô cá nhân cũng là nguyên nhân gây ùn tắc, thưa ông?
- Với phương tiện giao thông nhằm mục đích phát triển kinh tế xã hội, sản xuất kinh doanh và phục vụ cho người dân thì chúng ta không quản lý bằng biện pháp hành chính mà sử dụng biện pháp kinh tế để điều chỉnh mức độ mua và sở hữu phương tiện phù hợp với điều kiện cơ sở hạ tầng.
Đề án nêu ra giải pháp hạn chế phương tiện giao thông vào một số khu vực dễ gây ùn tắc bằng biện pháp thu phí. Hiện chưa có quy định về loại phí này, do đó, dự thảo Nghị quyết mới nêu vấn đề để HĐND TP thống nhất về mặt chủ trương, Sở sẽ tham mưu cho UBND TP xây dựng đề án, chương trình cụ thể để xác định khu vực, tuyến đường nào cần phải thu phí, thu phí vào giờ nào để điều tiết một phần lượng phương tiện không cần thiết đi qua khu vực này.
Dừng lưu thông xe máy là biện pháp cần thiết để “giải cứu” giao thông đô thị. Ảnh: Lam Thanh
- Đến năm 2030, mạng lưới vận tải khách công cộng sẽ đáp ứng được bao nhiêu phần trăm nhu cầu đi lại của người dân?
- Hiện tại, vận tải khách công cộng trên địa bàn Hà Nội mới đáp ứng được 14-15% nhu cầu đi lại của người dân. Song theo quy hoạch, đến năm 2030, con số này là 50-55%, đặc biệt tại khu vực nội thành mạng lưới xe buýt sẽ bao phủ, phục vụ tốt nhu cầu đi lại của nhân dân để tương ứng với việc giảm phương tiện giao thông cá nhân.
Cùng đó, Hà Nội đang tập trung xây dựng theo quy hoạch 8 tuyến đường sắt đô thị; đầu tư các tuyến buýt nhanh BRT theo quy hoạch; xây dựng đề án mở rộng mạng lưới, nâng cao chất lượng xe buýt tạo điều kiện để người dân tiếp cận với xe buýt thuận tiện hơn; phát triển mạng lưới điểm đỗ, các điểm giao thông tĩnh để phục vụ kết nối giao thông cá nhân với phương tiện giao thông công cộng…
Với những giải pháp đồng bộ, với nếp sống văn minh đô thị của thế hệ công dân mới, ý thức người dân được nâng cao thì tỷ lệ người dân tham gia sử dụng vận tải khách công cộng sẽ tăng cao.
- Một số dự án đường sắt đô thị đang chậm tiến độ, liệu có ảnh hưởng đến lộ trình này?
- Các tuyến đường sắt đô thị Hà Nội vẫn đang được triển khai theo quy hoạch, một số tuyến có thể chậm hơn so với thời điểm đưa vào vận hành nhưng so với thời điểm tổng thể đến năm 2030 về cơ bản vẫn đúng theo lộ trình. Hà Nội cũng đang quyết tâm cao để triển khai đồng bộ 8 tuyến đường sắt đô thị theo quy hoạch, kết nối đồng bộ cả hệ thống mạng lưới thì mới phát huy được hiệu quả.
