Mức phí tối đa để thay đổi hành vi là 100.000 đồng/lượt

Trao đổi với báo chí về Đề án thu phí xe vào nội đô giảm ùn tắc giao thông vào chiều nay, 30/10, ông Vũ Văn Viện, Giám đốc Sở GTVT Hà Nội nhấn mạnh, việc thu phí này là cần thiết, là một trong những giải pháp để giảm ùn tắc giao thông và không làm tăng chi phí xã hội.

Ông Viện cho biết, từ năm 2017, HĐND TP Hà Nội đã thông qua Nghị quyết 04/2017 với 37 nhiệm vụ đồng bộ để quản lý phương tiện, giảm ùn tắc giao thông.

Tuy nhiên, kết cấu hạ tầng giao thông vận tải chưa đồng bộ theo quy hoạch, các tuyến vành đai 1, 2, 3 chưa được đầu tư, vành đai 4, vành đai 5 chưa được đầu tư. Các tuyến đường sắt đô thị đều chậm tiến độ, theo như dự kiến.

Tỷ lệ vận tải hành khách công công chưa đạt theo yêu cầu đề ra. Tình trạng ùn tắc giao thông vẫn diện biến phức tạp đặc biệt vào giờ cao điểm và các dịp lễ, tết tập trung đông người.

Vì vậy, việc tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp tăng cường quản lý phương tiện giao thông cá nhân theo Nghị quyết 04, trong đó có “giải pháp thu phí phương tiện xe cơ giới đường bộ đi vào một số khu vực nhằm hạn chế ùn tắc giao thông”.

Theo ông Viện, muốn giảm ùn tắc giao thông thì phải thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp, trong đó có nhóm giải pháp thu phí xe vào nội đô, giải pháp hạn chế xe máy ở một số khu vực vào năm 2030…. Mỗi nhóm giải pháp tác động vào một nhóm đối tượng nhất định nhằm mục tiêu thay đổi hành vi tham gia giao thông, đạt mục tiêu giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường.

“Đề án đã xác định, không trùng với bất kỳ loại phí, lệ phí nào hiện hành, đồng thời căn cứ vào đối tượng để thu phí chứ không phải thu phí toàn bộ phương tiện. Đặc biệt trong đó, xe vận tải hàng hóa không thu phí, vận tải khách công cộng cũng được ưu tiên. Và, xe của các tổ chức, cá nhân ở trong khu vực thu phí sẽ được xem xét miễn phí có điều kiện. Như vậy, rõ ràng không làm tăng thêm chi phí xã hội”- ông Viện lý giải.

Lãnh đạo Sở GTVT thông tin, theo tính toán, mức phí để có thể tác động thay đổi hành vi tham gia giao thông của người dân, chuyển từ phương tiện cá nhân sang vận tải khách công cộng tối thiểu từ 50.000 đồng và tối đa là 100.000 đồng. Tuy nhiên, phải chờ xây dựng đề án đầu tư, sau đó mới tính toán được mức thu phí cụ thể là bao nhiêu.

Khi đặt ra bất kỳ một loại phí nào thì sẽ tăng chi phí cho xã hội, gây tâm lý băn khoăn cho người dân, nhưng đây là loại phí cần thiết nhằm điều chỉnh hành vi của người tham gia giao thông. Nếu người dân thấy sẵn sàng đi vào khu vực có nguy cơ ùn tắc thì phải chi trả phí, còn nếu không thì đi đường tránh hoặc đi vận tải công cộng; còn những người cần thiết phải đi vào như trụ sở cơ quan, tổ chức, người dân trong khu vực thì đã có cơ chế miễn, giảm phí.

Tính toán của Sở GTVT Hà Nội cho thấy, để đầu tư một dự án như vậy cần khoảng 2 năm, nếu tại kỳ họp HĐND TP Hà Nội cuối năm nay, Đề án này được thông qua thì sẽ triển khai đầu tư trong năm 2022 và 2023.

“Dự kiến, nếu triển khai tích cực thì có thể hoàn thành dự án đầu tư này trước năm 2024. Tuy nhiên, trước khi tiến hành thu phí thì UBND TP Hà Nội phải trình HĐND TP Hà Nội và được thông qua về mức thu cụ thể, chính sách cụ thể”- ông Viện cho hay.

Ông Vũ Văn Viện, Giám đốc Sở GTVT Hà Nội

Trạm thu phí không dựng barie hay rào chắn

Sơ bộ tính toán cho thấy, khi áp dụng thu phí phương tiện vào nội đô thì sẽ có khoảng 20% phương tiện đi đường khác và 20% phương tiện cá nhân chuyển sang sử dụng vận tải khách công cộng.

Về lo ngại của nhiều người dân cho rằng, vận tải khách chưa đáp ứng được thì chưa nên tiến hành thu phí phương tiện vào nội đô ông Viện cho rằng, qua nghiên cứu cho thấy, hai điều này phải tác động tương hỗ với nhau, nếu không hạn chế phương tiện cá nhân thì vận tải công cộng không thể phát triển được.

Vị trí dự kiến đặt 87 trạm thu phí phương tiện vào nội đô

Tỷ lệ vận chuyển hành khách của xe buýt hiện nay trong khu vực nội đô mới đạt 12% công suất. Vận tải công cộng hoàn toàn có thể đạt tới 50% công suất nhưng do ùn tắc, tốc độ xe buýt trong nội đô chậm nên người dân không lựa chọn.

“Không thể nói là vận tải công cộng chưa tốt nên chưa hạn chế xe cá nhân, mà phải làm song hành. Nếu cứ để phương tiện cá nhân phát triển tự do không có phương án kiểm soát thì vận tải công cộng không bao giờ phát triển được”- Giám đốc Sở GTVT Hà Nội bày tỏ.

Các trạm thu phí sử dụng công nghệ tự động, Camera giám sát được treo trên giá long môn như Singapore hay ở Anh, không gây mất mỹ quan hay ùn tắc giao thông

Về phương án thu phí xe vào nội đô, ông Viện thông tin, Đề án chia làm 3 giai đoạn, trong đó sẽ lắp đặt 87 trạm thu phí tại 68 điểm. Các trạm thu phí này sẽ là thu phí tự động không dừng như công nghệ sử dụng tại các trạm BOT hiện nay.

Mới đây, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đã chỉ đạo Bộ GTVT đến hết tháng 3/2022 phải đảm bảo 90% số phương tiện dán thẻ Etag và sử dụng thu phí tự động không dừng. Như vậy, việc này hoàn toàn có cơ sở để thực hiện.

Đặc biệt, các trạm thu phí sẽ kết nối với với Trung tâm điều hành giao thông thông minh của thành phố. Trạm thu phí sẽ tương tự như các giá long môn biển báo giao thông trên các tuyến đường, gắn camera nhận diện, quét biển số xe để thu tiền.

Trạm thu phí không dựng barie hay rào chắn, không có làn luồng như trạm BOT nên không ảnh hưởng đến mỹ quan hay gây ùn tắc. Như tốc độ của Singapore hiện nay thì xe chạy 70 km/giờ vẫn thu phí được, còn đường nội đô Hà Nội hiện xe chạy 50 km/giờ.

Ngân Tuyền (ANTD)