Dự án đường sắt đô thị Hà Nội (hay Hanoi Metro), được vận hành bởi Công ty Đường sắt Hà Nội (Hanoi Metro Company – HMC), bao gồm 8 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 318 km, và 3 tuyến tàu điện một ray. Đây là hệ thống đường sắt đô thị đầu tiên tại Việt Nam. Hai tuyến đường sắt đầu tiên được xây dựng là Tuyến số 2A, đoạn Cát Linh – Hà Đông, và Tuyến số 3, đoạn Nhổn – Ga Hà Nội. Trong đó tuyến số 2A có chiều dài 13,1 km, được khởi công xây dựng vào ngày 10 tháng 10 năm 2011 và do Bộ Giao thông Vận tải làm chủ đầu tư.


 Quá trình xây dựng và hoàn thành tuyến tàu điện Cát Linh - Hà Đông không phải là một chặng đường bằng phẳng. Trong suốt thời gian đó, tuyến số 2A đã nhiều lần 'lỡ hẹn' khai trương do nhiều lý do khác nhau như khó khăn về tài chính, chậm tiến độ, tai nạn xây dựng... Nhưng cuối cùng vào ngày 6/11/2021, sau 10 năm chờ đợi, đường sắt trên cao đoạn Cát Linh - Hà Đông đã chính thức đi vào hoạt động với tổng cộng 13 đoàn tàu, mỗi đoàn có 4 toa. Theo thiết kế, năng lực vận chuyển của mỗi đoàn tầu là hơn 900 người/ chuyến.

 Để người dân có thể trải nghiệm, tiếp xúc với phương tiện giao thông công cộng hiện đại này cũng như đóng góp ý kiến xây dựng, trong 15 ngày đầu tàu điện sẽ miễn phí vé. Sau khi hết thời gian này, giá vé được Ủy ban Nhân dân TP. Hà Nội niêm yết là là 8.000 – 15.000 đồng, trong đó giá mở cửa là 7.000 đồng, mỗi km thêm 600 đồng. Ngoài ra người dân cũng có thể mua vé ngày với giá 30.000 đồng và vé tháng là 200.000 đồng. Đặc biệt, học sinh, sinh viên và người lao động tại các khu công nghiệp được ưu đãi mua vé tháng chỉ với 100.000 đồng.

 Vào buổi sáng ngày 6/11/2021, khách đi tàu chủ yếu là các quan chức, đại biểu, khách mời cùng những đơn vị truyền thông khác nhau. Nhưng sau đó, tàu điện Cát Linh - Hà Đông đã thu hút được một lượng lớn người dân trải nghiệm. Theo ghi nhận của phóng viên xedoisong.vn, đa phần khách đi tàu đều cảm thấy háo hức và đánh giá cao phương tiện di chuyển này, dù phải chờ đợi 1 thập kỷ mới có thể trải nghiệm nó. Dưới đây là một số ý kiến về tuyến đường sắt trên cao 2A được chúng tôi thu thập từ người dân trong ngày đầu tiên tàu vận hành:

  Điểm cộng:
- Ga tàu được xây dựng hiện đại, khang trang và sạch sẽ. Thậm chí nhiều người trong ngày trải nghiệm còn phát hiện được các background độc đáo để 'check-in' và có được những bức hình kỷ niệm ấn tượng.
- Khu vực chờ tàu thoáng rộng, tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên.
- Đội ngũ nhân viên tại ga ân cần, niềm nở, sẵn sàng chủ động hỏi và hướng dẫn người dân sử dụng ga hay lên tàu.

 - Quá trình mua vé đơn giản. Tại ga có cả quầy bán vé tự động với màn hình cảm ứng để lựa chọn và thủ công với nhân viên đưa vé. Trong thời gian miễn phí vé, nhân viên sẽ đứng đưa vé trước cửa soát vé tự động hoặc trong quầy bán vé.
- Việc ra vào ga đơn giản nhờ có cửa soát tự động. Hành khách chỉ cần quẹt thẻ ở cửa vào và đút thẻ trả lại nhà ga ở cửa ra.
- Thời gian đợi tàu tương đối ngắn, từ 5 tới trên dưới 20 phút.

 - Tàu chạy nhanh với tốc độ khai thác là 35km/h và tối đa có thể đạt tới 80km/h. Thời gian di chuyển giữa các ga chỉ khoảng 1-2 phút và đi một chiều Cát Linh - Hà Đông chỉ trong khoảng 25 phút.
- Tàu vận hành êm và ít tiếng ồn. Rung động rõ rệt nhất mà hành khách cảm nhận được chỉ là khi tàu phanh tại mỗi bến đỗ.
- Bảng lộ trình trên tàu được thiết kế dễ nhìn, có cả đèn báo cho thấy tàu đang tới ga nào để hành khách dễ dàng nắm được điểm xuống.
- Dù toàn tuyến Cát Linh - Hà Đông chỉ dài 13,1km nhưng có tới 12 ga trên lộ trình. Các ga đều được đặt ở vị trí thuận lợi, nhiều toà nhà văn phòng, cơ sở sản xuất, trường học...
Điểm trừ:

 - Nhà ga không có các dịch vụ phục vụ khách đợi tàu như quầy bán đồ ăn, thức uống...
- Việc mua vé tàu tại ga hoàn toàn phải sử dụng tiền mặt, chưa có các lựa chọn thanh toán bằng thẻ ngân hàng hay quét mã QR code tiện dụng hơn.
- Vé tàu dạng thẻ nhựa có kích thước tương đương những loại thẻ dịch vụ phổ biến hiện tại, nhưng lại mỏng chỉ bằng 1/2. Sau một thời gian sử dụng thẻ có thể nhanh chóng xuống cấp.

 - Khu vực chờ tàu dù có vạch ngăn cách rõ ràng và được bố trí nhiều nhân viên nhắc nhở giữ khoảng cách, nhưng hoàn toàn không được ngăn cách với đường ray bên dưới. Điều này dấy lên những quan ngại của người dân về độ an toàn - đặc biệt đối với các hành khách dẫn theo trẻ em.
- Thời gian dừng chờ của tàu tại mỗi ga ngắn chỉ trong khoảng 20 - 30 giây.

 Dù còn một số điểm trừ nhưng nhìn chung, tàu điện tuyến 2A đã đem tới cho người dân Thủ đô thêm một lựa chọn phương tiện giao thông công cộng kinh tế, tiện dụng. Trong tương lai khi có nhiều tuyến lộ trình hơn được xây dựng, tàu điện hứa hẹn sẽ thuyết phục được người dân lựa chọn làm phương tiện di chuyển chính trong thành phố. Kéo theo đó là những lợi ích như tiết kiệm thời gian, tiền bạc, giảm tắc đường và bảo vệ môi trường.


 

 

 

 

 
Quang Nam
(Theo Nghe nhìn Việt Nam)