Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Ảo ảnh quang học khiến Mặt Trăng trở nên khổng lồ khi ở sát đường chân trời là ảo giác nổi tiếng nhất thế giới mà chưa chuyên gia nào có thể đưa ra giải đáp chính xác.


Nhà triết học Hy Lạp cổ đại Aristotle cho rằng bầu khí quyển của Trái Đất phóng to Mặt Trăng khi ở gần đường chân trời. Giả thuyết này được chứng minh là sai. Các hiệu ứng tán xạ của không khí có thể làm cho Mặt Trăng mang màu đỏ hoặc cam nhưng không làm thay đổi kích thước thiên thể, theo Vox.




Mặt Trăng ở chân trời dường như to hơn hẳn. (Ảnh: NASA).

Sử dụng công cụ gọi là máy kinh vĩ, các nhà thiên văn học có thể xác định trăng tròn có bề rộng 0,52 độ (so với 360 độ của toàn bộ bầu trời) và không đổi trong suốt đêm. Trên thực tế, theo các phép đo chính xác, Mặt Trăng khi ở trên đỉnh đầu lớn hơn Mặt Trăng ở đường chân trời khoảng 2%, do khoảng cách quan sát tới chân trời xa hơn.


Hiện tượng Mặt Trăng trông lớn hơn hoàn toàn do bộ não con người. 'Con người đang tìm kiếm một câu trả lời đơn giản', Donald Simanek, nhà vật lý chuyên nghiên cứu về ảo giác Mặt Trăng cho biết. 'Nhưng câu trả lời này nằm trong các chức năng của não người mà chúng ta mới chỉ biết rất ít'.



Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Đo đạc bằng máy cho thấy Mặt Trăng ở trên đỉnh đầu lớn hơn Mặt Trăng ở chân trời. (Ảnh: Bob King).

Gần đây, một số nhà thần kinh học bắt đầu sử dụng phương pháp chụp cộng hưởng từ MRI để tìm hiểu nguyên nhân. Tuy chưa thể đưa ra kết luận cuối cùng, nghiên cứu của họ giúp lý giải một phần quá trình bộ não giải thích các thông tin thị giác.


Một kết quả nghiên cứu bằng MRI năm 2006 mô phỏng ảo giác tương tự trong phòng thí nghiệm. Hình cầu bên trái cho cảm giác lớn hơn và ở xa hơn hình cầu bên phải, dù kích thước thật của cả hai như nhau. Hiện tượng này tương tự như ảo giác thấy Mặt Trăng to hơn ở chân trời.


Các nhà nghiên cứu đưa ra một giả thuyết để giải thích cho sai lầm này của bộ não. Khi ôtô dần đi xa về phía trước, góc nhìn của mắt với chiếc xe sẽ nhỏ dần. Do biết chắc chiếc xe không bị thu nhỏ, não bộ tự điều chỉnh kích thước quan sát để mắt ta vẫn thấy chiếc xe ở cùng kích cỡ khi di chuyển ra xa.




Quả cầu bên trái nhìn to hơn và ở xa hơn quả cầu bên phải, tương tự Mặt Trăng ở chân trời. (Ảnh: Murray).

Ở một khoảng cách lớn hơn rất nhiều như đối với Mặt Trăng, chúng ta không thể cảm nhận độ sâu chuẩn xác. Nếu cảm giác đường chân trời ở xa hơn vị trí trên đỉnh đầu rất nhiều, cơ chế này cũng sẽ đánh lừa bộ não, khiến ta trông thấy Mặt Trăng lớn hơn kích thước thật của nó.


'Nếu ước lượng khoảng cách tới Mặt Trăng lớn hơn, não bộ sẽ thực hiện tính toán và quyết định rằng các vật thể cũng phải lớn hơn để lấp đầy cùng một không gian', Ralph Weidner, một nhà thần kinh học người Đức nghiên cứu ảo giác Mặt Trăng bằng thí nghiệm MRI, cho biết.


Hầu hết mọi người khi được hỏi đều trả lời Mặt Trăng trông vừa to lại vừa gần chứ không phải xa. Các nhà nghiên cứu cập nhật cách giải thích mới dựa trên nghiên cứu khoa học thần kinh để giải quyết vấn đề này. Theo đó, bộ não của chúng ta có hai hệ thống cơ bản để xử lý thông tin thị giác: một quyết định bạn sẽ nhìn cái gì (ventral stream) và một xác định vị trí của đối tượng quan sát (dorsal stream). Mỗi hệ thống tương ứng với một vùng khác nhau của não bộ.




Ảo ảnh Ebbinghaus, vòng tròn bên trái dường như nhỏ hơn bên phải. (Ảnh: Phrood~commonswiki).

Giả thuyết mới cho rằng hai hệ thống này làm việc theo thứ tự để tạo ra ảo giác Mặt Trăng. Ventral stream thực hiện quá trình theo cách giải thích cũ, tự đồng điều chỉnh cho Mặt Trăng trở nên lớn hơn khi thấy nó ở xa. Dorsal stream sau đó sẽ xác định lại vị trí của Mặt Trăng theo hướng suy luận Mặt Trăng lớn hơn bình thường, nghĩa là nó phải ở gần, Weidner cho biết.


Weidner và các đồng nghiệp thử nghiệm giả thuyết này bằng cách đặt con người trong một máy MRI và sử dụng kính 3D để họ thấy ảo giác Mặt Trăng, cùng một ảo giác khác hoạt động theo cách tương tự.


Người tham gia thí nghiệm sẽ thấy một vòng tròn tiến lại gần hoặc ra xa nhưng góc trông vật luôn được hiệu chỉnh để giữ giá trị không đổi. Tất cả tình nguyện viên đều chia sẻ họ thấy vòng tròn to hơn khi nó di chuyển ra xa, giống như Mặt Trăng.


Các nhà nghiên cứu nhận định vùng ventral stream của não bộ hoạt động đối với cả hai loại ảo giác. Tuy chưa cung cấp bằng chứng vững chắc, thí nghiệm cho thấy hiệu ứng kích thước - khoảng cách thực sự có liên quan đến ảo giác Mặt Trăng ở chân trời to hơn.


Cập nhật: 21/09/2016
Theo VnExpress

TIN LIÊN QUAN

Những lần bão Mặt Trời tàn phá Trái Đất trong lịch sử

Với nguồn năng lượng khổng lồ, những vụ bùng phát Mặt Trời mang lại nhiều tác hại khôn lường dù ở cách xa hàng triệu km.

Nên tìm kiếm người ngoài hành tinh ở đâu

Các nhà khoa học cho rằng chỉ những hành tinh có kích thước tương tự Trái Đất, nằm trong vùng Goldilocks và thỏa mãn một loạt yếu tố khác mới hội đủ các điều kiện cho sự sống phát triển.

Elon Musk giới thiệu mái ngói pin năng lượng mặt trời cực đẹp và hữu ích

Đây có lẽ là tương lai thay thế những mái ngói thông thường mà chúng ta đang sử dụng?

Cú va chạm có thể khởi nguồn cho sự sống trên Trái Đất

Theo các nhà địa hóa học, nguyên tố khởi nguồn cho sự sống trên Trái Đất là carbon, có thể được mang tới từ vụ va chạm với một hành tinh khác 4,4 tỷ năm trước.

Phi hành gia Nga luyện tập đổ bộ xuống Mặt Trăng

Nga đang cho các phi hành gia luyện tập với một thiết bị mô phỏng lực hấp dẫn trên Mặt Trăng để chuẩn bị cho việc chinh phục thiên thể này vào năm 2030.

Đường truyền dữ liệu tức thời không thể bị hack

Hai thí nghiệm truyền thông tin tức thời ở cấp độ lượng tử đã được thực hiện thành công tại Canada và Trung Quốc.

Bản đồ các thiết bị kết nối Internet trên Trái Đất

Bằng phương pháp gửi tín hiệu và chờ phản hồi, một nhà khoa học máy tính người Mỹ đã xây dựng thành công bản đồ tất cả các thiết bị kết nối Internet toàn cầu.

Video: Quả cầu đen nghi là UFO bay qua Mặt Trăng

Một nhà thiên văn nghiệp dư ghi lại cảnh tượng vật thể hình cầu màu đen di chuyển ngang qua bề mặt Mặt Trăng, nhiều khả năng là UFO.

THỦ THUẬT HAY

Hướng dẫn scan tài liệu văn bản trên iPhone

Bạn có thể sử dụng chiếc iPhone của mình cho mục đích scan tài liệu văn bản thay vì những chiếc máy scanner cồng kềnh. Hôm nay, chúng tôi sẽ chia sẻ cho bạn cách thực hiện đơn giản.

Hướng dẫn cách lấy lại tiền từ tài khoản GrabPay

Chính vì vậy ứng dụng gọi xe Grab đã hỗ trợ khách hàng lấy lại tiền trong GrabPay về tài khoản ngân hàng của mình. Tuy nhiên thay vì hoàn tiền vào tài khoản ngân hàng bạn cũng có thể sử dụng số tiền còn lại trong

Nguyên nhân và cách khắc phục việc pin laptop sạc không vào, báo lỗi "Plugged in not charging"

Có thể nguồn điện của bạn bị tắt, hỏng hóc, không có điện khiến cho laptop không sạc được. Hãy cắm các thiết bị điện khác vào nguồn để kiểm tra xem thử nguồn điện có vấn đề không nhé!

Tìm hiểu về tấn công từ chối dịch vụ DoS và DDoS

Tấn công từ chối dịch vụ rất khó có thể phân biệt với các hoạt động mạng, tuy nhiên có nhiều dấu hiệu để phát hiện ra các tấn công này và Quantrimang.com sẽ giới thiệu một số dấu hiệu đó.

Những thủ thuật giúp sử dụng OneNote hiệu quả

Bạn có bao giờ nghĩ là việc tạo lập thói quen ghi chú khiến công việc, học tập của bạn dễ dàng hơn không? Vâng kỹ năng ghi chú (note taking) điện tử thực sự cần thiết. Ở trường học trong hệ thống giáo dục, chúng ta

ĐÁNH GIÁ NHANH

TOP 3 smartphone chơi game tầm giá 10 triệu đáng mua nhất hiện nay

Bạn đang tìm kiếm một chiếc điện thoại chơi game được trang bị cấu hình mạnh mẽ, hiệu năng tốt, có khả năng chiến mọi thể loại game nhưng với mức giá bán vừa phải. Chúng tôi xin giới thiệu đến bạn top 3 smartphone chơi

Trên tay Samsung Galaxy S20 FE: hiệu năng ổn định, camera hỗ trợ AI, màn hình 120Hz, giá bán 15.990.000 đồng

Sau đoạn video được tiết lộ trên mạng xã hội, tiếp tục những hình ảnh trên tay Samsung Galaxy S20 FE cũng rần rần xuất hiện làm xốn xang trong cộng đồng người hâm mộ. Những hình ảnh này đã phản ánh tương đối đầy đủ các

Xanh, Đen, Bạc, Vàng – iPhone 13 Pro Max màu nào đẹp nhất?

Với chủ đề màu sắc iPhone có rất nhiều điều để nói. Ở phần trước chúng tôi đã đề cập đến vấn đề iPhone 13 Pro Max có mấy màu. Và trong bài viết này chúng ta cùng xem iPhone 13 Pro Max màu nào đẹp nhất nhé. Ngoài các