Khác với những hình vẽ riêng biệt với nhiều màu sắc khác nhau mà chúng ta học hồi nhỏ, bức ảnh trên đây mới chính là một tế bào sống trong thực tế. Bằng cách sử dụng một số loại protein đặc biệt, các loại chất nhuộm cùng một chiếc kính hiển vi được thiết kế riêng, nhóm các nhà khoa học Mỹ đã ghi lại được video về hoạt động của tế bào sống với độ chi tiết cao nhất từ trước đến nay, nhìn thấy được cả tương tác giữa các bào quan với độ chính xác cực cao.
Đoạn video cho phép chúng ta nhìn thấy được những chuyển động hỗn loạn của các hạt chất béo (lipid) qua các phần khác nhau của tế bào. Cho bạn nào lỡ quên, tế bào được ví như một nhà máy lớn và các ti thể được ví như một máy phát năng lượng. Ngoài ra còn có lưới nội chất với nhiệm vụ biến đổi các protein, hình thành lipid và vận chuyển các chất trong tế bào. Và các sản phẩm này sẽ được tổng hợp, đóng gói bởi bộ máy golgi, sau đó vận chuyển tùy theo chức năng của chúng. Ngoài ra còn có các lyzôxôm và perôxixôm với chức năng phân hủy các “gói hàng” đó ra. Đó chính là những gì mà chúng ta học hồi nhỏ và bây giờ, tất cả đã được tái hiện lại một cách thực tế trong video bên trên.
Để có thể ghi lại toàn bộ các hoạt động của một tế bào sống với độ chi tiết cực cao như thế, các nhà khoa học đã áp dụng nhiều kỹ thuật khác nhau. Cụ thể, gọi đã sử dụng nhiều loại protein để nhắm mục tiêu tới các bào quan khác nhau nhằm giúp chúng phát quang với các màu sắc ánh sáng khác nhau. Đồng thời, họ cũng dùng một loại thuốc nhuộm chuyên dụng để dán vào các phân tử lipid, cho phép có thể quan sát được cách chúng di chuyển giữa các bào quan. Cuối cùng, họ sử dụng một loại kính hiển vi chuyên dụng để quan sát các lát cắt của một tế bào thay vì quan sát toàn bộ cùng lúc.
Và không chỉ để mục đích xem cho vui hay ôn lại kiến thức lớp 6 mà trên thực tế, nghiên cứu quan sát tế bào lần này còn cung cấp thêm bằng chứng cho thấy lưới nội chất hoạt động như một trung tâm vận chuyển của tế bào. Nó xuất hiện dưới dạng một mạng lưới và tương tác với gần như tất cả mọi thứ trong tế nào. Mặt khác, nghiên cứu lần này còn cung cấp một công cụ giúp nhiều nhà nghiên cứu khác có thể quan sát được hoạt động của các vật thể sống dưới cấp độ phân tử với độ chi tiết chưa từng có trước đây.
Mặc dù vậy, như nhiều phương pháp khoa học khác, nghiên cứu lần này vẫn còn có một số giới hạn nhất định. Đầu tiên, việc quan sát tế bào quá lâu có thể làm tổn thương chúng. Thêm vào đó, độ phân giải của hình ảnh quan sát được vẫn chưa thật sự tốt. Đồng thời, kỹ thuật quan sát này vẫn đòi hỏi khá nhiều thao tác xâm lấn tới mẫu vật, từ đó có thể ảnh hưởng tới độ chính xác của kết quả cuối cùng. Tuy nhiên, các ý kiến đều khẳng định rằng đây vẫn là một công cụ hoàn toàn mới, hứa hẹn giúp các nhà khoa học xác định được chính xác cách hoạt động của tế bào cũng như cách các phân tử hoạt động trong đó. Từ đó, các nhà khoa học có thể áp dụng để quan sát hoạt động của các loại thuốc mới hoặc những loại thuốc mang tính cá nhân hóa tới từng bệnh nhân.
Tham khảo Nature
