Đang mắc kẹt trên đường phố đông đúc, bỗng nhiên chồng/vợ bạn quyết định chọn một tuyến đường tắt để trở về nhà nhanh hơn, nhưng thay vào đó lại rẽ nhầm hướng. “Giờ thì sao chúng ta có thể trở về nhà bây giờ!” – Bạn hét lên từ ghế lái phụ. Các con bạn ở băng ghế phía sau giật mình và bật khóc. Với từng đó xao nhãng, bạn đã vô tình đẩy người lái vào nhiều tình huống nguy hiểm, tăng nguy cơ lái ẩu và gây tai nạn lên gấp nhiều lần.

Khi hành vi lái xe xao nhãng đang ngày càng trở nên phổ biến trên thế giới, thì phần lớn mọi người thường đổ lỗi cho sự bất cẩn của người cầm lái hay những xao nhãng do sử dụng điện thoại.

Tuy nhiên, một trong những nguyên nhân chính gây mất tập trung khi lái xe mà ít ai nghĩ tới đó là những hành khách đang ngồi cùng trong xe. Có lẽ đa số các hành khách đều không nhận ra được những tác động của họ đến người lái, nhưng các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng hành vi của họ cũng góp phần quan trọng tương tự như người lái trong việc đảm bảo an toàn cho cả chuyến đi.

Hành khách có ảnh hưởng tới tài xế như thế nào?

Một nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng tài xế có chở khách trên xe sẽ có tỷ lệ gây va chạm dẫn tới chấn thương nghiêm trọng lớn hơn 60% so với khi lái xe một mình. Hành khách tác động tới hành vi của người lái cả tích cực lẫn tiêu cực – phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi của hành khách, mối quan hệ giữa người lái và hành khách và thậm chí là giới tính của người lái và hành khách.

Ví dụ, mặc dù mức độ nguy hiểm khi lái xe của phụ nữ thường thấp hơn, nhưng sự hiện diện của một người đàn ông trên ghế hành khách có thể khiến họ lái xe nguy hiểm hơn là khi ở bên cạnh một người phụ nữ khác.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng khi càng có nhiều hành khách ở cùng trong xe, người lái xe càng có xu hướng quan sát lộ trình ít hơn, từ đó giảm khả năng dự đoán các mối rủi ro phía trước. 

Làm thế nào để trở thành một hành khách đáng tin cậy?

Hành khách giúp tạo nên tinh thần cho cả hành trình lái xe. Họ có thể lựa chọn trở thành một người đồng hành hữu ích và điềm tĩnh hoặc một người có ảnh hưởng tiêu cực. Dưới đây là năm cách để trở thành một hành khách tốt hơn:

1_Trở thành một người phụ xe hữu ích: Giữ vai trò là người bạn đồng hành chủ động trong suốt chuyến đi bằng cách chỉ dẫn đường đi, trả lời điện thoại, cảnh báo về những nguy hiểm phía trước.

2_Không làm phiền tài xế: Nếu bạn mong đợi người lái xe tập trung vào con đường đang đi, vậy hãy làm tốt nhiệm vụ của bạn là giảm thiểu tối đa sự phiền nhiễu gây ảnh hưởng cho tài xế. Đừng nói chuyện điện thoại to, cũng không liên tục đổi nhạc hay đưa ra lời bình phẩm về kỹ năng lái xe của họ. 

3_Giữ tỉnh táo: Việc hành khách ngủ trên xe cũng sẽ làm gia tăng khả năng tài xế ngủ khi đang lái xe. Nếu cần thiết, hãy thay phiên lái trong những chuyến đi đường dài để tất cả mọi người đều có thể chợp mắt một lúc khi cảm thấy mệt.

4_Giữ an toàn cho trẻ em: Tránh tình trạng trẻ em bị hoảng loạn, mệt mỏi hay chán nản bằng cách chuẩn bị đồ ăn vặt, sách và các hoạt động khác trên xe. Tất cả những người trên xe, nên được bảo đảm an toàn bằng cách đeo dây an toàn và sử dụng ghế ngồi phù hợp với độ tuổi để giảm thiểu tối đa sự xao nhãng, đồng thời gia tăng tối đa an toàn.

5_Hãy lên tiếng: Bạn hoàn toàn có quyền lên tiếng để ngăn tài xế đưa tính mạng của mình vào tình thế nguy hiểm nếu họ đang lái xe một cách thiếu thận trọng hay hành động một cách mạo hiểm.

Thay vì gây ra hay góp phần gây ra một vấn đề trên đường, bạn có thể có nhiều trách nhiệm trong vai trò một người phụ xe ăn ý với tài xế. Và nhớ rằng lần tới khi người lái xe đi nhầm hướng, hãy là một hành khách có ích bằng việc góp ý cho họ một cách lịch sự và kiên nhẫn chỉ đường.

Nguyễn Ngọc (Theo Ford)