Liên danh nhà thầu thi công dự án đường sắt Nhổn-Ga Hà Nội đòi bồi thường thiệt hại 114,7 triệu USD nhưng mới chứng minh được khoảng 3% giá trị.

Phần lớn khiếu nại đòi bồi thường chưa có căn cứ

Liên quan đến việc liên danh nhà thầu Huyndai-Ghella (HGU) đòi bồi thường 114,7 triệu USD tại dự án metro Nhổn- Ga Hà Nội, đại diện Ban Quản lý Đường sắt đô thị (MRB Hà Nội) thông tin, phía liên danh nhà thầu đang sử dụng quyền khiếu nại tới Chủ đầu tư là MRB Hà Nội và yêu cầu bổ sung chi phí với tổng giá trị khoảng 114,7 triệu USD (hơn 2.000 tỷ đồng) do các vướng mắc chủ yếu liên quan đến việc chậm trễ bàn giao mặt bằng cho nhà thầu.

Theo MRB Hà Nội, trong quá trình thực hiện các hợp đồng xây dựng, đặc biệt là các hợp đồng về xây dựng hạ tầng có giá trị lớn, tính chất phức tạp, bị tác động bởi nhiều yếu tố chủ quan cũng như khách quan, thì việc xảy ra tranh chấp/khiếu nại là khó tránh khỏi.

Do đó, hợp đồng xây dựng thường quy định chi tiết các bước giải quyết tranh chấp/khiếu nại, từ bước các bên tự thương lượng giải quyết cho đến thành lập Ban xử lý tranh chấp hoặc đưa ra Trọng tài quốc tế.

Dự án đường sắt đô thị Nhổn-Ga Hà Nội được thực hiện theo Hợp đồng FIDIC, cũng như theo thông lệ quốc tế và pháp luật Việt Nam, cả Chủ đầu tư và nhà thầu đều có quyền đưa ra các khiếu nại/yêu cầu bồi thường do các vi phạm nghĩa vụ hợp đồng của bên còn lại.

Tuy nhiên, bên khiếu nại cần phải đưa ra các căn cứ, dẫn chứng cụ thể để làm sáng tỏ những nội dung khiếu nại, các hồ sơ, tài liệu chứng minh cho thiệt hại của mình do lỗi của bên kia gây ra.

“Đối với khoản tiền bồi thường 114,7 triệu USD nói trên, nhà thầu chỉ mới cung cấp được hồ sơ, tài liệu chứng minh cho một phần khiếu nại với giá trị rất nhỏ (chiếm khoảng 2-3% tổng giá trị). Phần lớn giá trị khiếu nại của nhà thầu chỉ dựa trên các bảng tính sơ bộ, khái toán, thiếu căn cứ pháp lý cũng như các hồ sơ, tài liệu chứng minh cần thiết.

Do đó Tư vấn (Systra - Cộng hòa Pháp) cũng như Chủ đầu tư chưa thể đánh giá chính xác cho các khiếu nại để làm cơ sở giải quyết các tranh chấp. Tư vấn và Chủ đầu tư đã có nhiều văn bản hướng dẫn nhà thầu, nhưng cho đến nay nhà thầu chưa thực hiện các yêu cầu này”- đại diện MRB Hà Nội thông tin.

Khai thác đoạn trên cao vào tháng 12/2022

Cũng theo MRB Hà Nội, thực tế cho thấy, bên khiếu nại thường đưa ra giá trị yêu cầu bồi thường rất lớn để tạo sức ép trong quá trình đàm phán, thương thảo giữa các bên. Song giá trị cuối cùng mà bên khiếu nại có thể chứng minh cũng như đạt được sự thống nhất của các bên hoặc được phán quyết bởi Trọng tài/Ban xử lý tranh chấp thường nhỏ hơn rất nhiều so với giá trị ban đầu mà bên khiếu nại đưa ra.

Hiện tại, MRB đang thực hiện đúng các quy trình để từng bước xử lý các tranh chấp/khiếu nại của nhà thầu.

Ngay khi nhận được đơn khiếu nại của nhà thầu, Chủ đầu tư đã thường xuyên làm việc, tiến hành đàm phán với đơn vị tư vấn và nhà thầu để giải tỏa các khúc mắc, nhằm tìm được tiếng nói chung giữa các bên trong việc giải quyết tranh chấp.

Trước đó, từ những năm đầu thực hiện hợp đồng, để giảm thiểu tác động xấu của việc chậm giải phóng mặt bằng gây ra, cũng như tránh tình trạng tái lấn chiếm mặt bằng khi đã giải phóng mà chưa được thi công, Chủ đầu tư đã đàm phán, thuyết phục nhà thầu chấp thuận nhận mặt bằng từng phần để thi công nhằm giảm thiệt hại lên dự án. Nhưng, tiến độ bàn giao mặt bằng không đáp ứng được tiến độ thi công.

Dự án đường sắt đô thị Nhổn-Ga Hà Nội đã triển khai 10/10 gói thầu chính. Đây là dự án phức tạp, lần đầu tiên thực hiện tại Việt Nam nên trong quá trình triển khai tiếp tục gặp nhiều khó khăn, vướng mắc dẫn đến tiến độ thực hiện chưa đáp ứng yêu cầu.

Tính đến thời điểm hiện nay, tiến độ tổng thể chung của dự án đạt khoảng 74% (trong đó tiến độ đoạn trên cao đạt 89,5%; tiến độ đoạn ngầm đạt 32,2%), dự kiến sẽ đưa vào khai thác vận hành đoạn trên cao vào tháng 12/2022.

Đối với đoạn ngầm, gói CP03 tiến độ tổng thể đạt 33%, đã tiến hành thi công trên tất cả các hạng mục nhà ga ngầm, trừ một số vị trí vướng mắc về mặt bằng.

Từ tháng 6/2021 liên danh nhà thầu HGU đã thông báo tạm dừng thi công với lý do để giảm thiểu thiệt hại cho các bên do vướng mắc mặt bằng.

Ngân Tuyền (ANTĐ)