Nhiều trình duyệt khác cũng phải làm như Cốc Cốc vì bị 'chơi xấu'

Tác nhân người dùng là một chuỗi văn bản giúp định danh trình duyệt khi kết nối tới các trang web. Các trình duyệt khác nhau sẽ có chuỗi UA riêng biệt khác nhau. Giải thích một cách đơn giản hơn, chuỗi UA sẽ giúp xác định được người dùng đang truy cập bằng trình duyệt nào, hệ điều hành gì và thậm chí là cả loại thiết bị (di động, máy tính hay máy tính bảng) mà họ đang sử dụng chỉ nhờ quá trình duyệt web thông thường.

Chuỗi UA trong hình ảnh cho biết người dùng đang sử dụng trình duyệt Chrome phiên bản 60, trên nền tảng máy tính với hệ điều hành Window 10.

Chuỗi UA ngày càng trở nên phổ biến nhờ khả năng giúp các trang web tinh chỉnh hiệu suất, tính năng; tránh bị lỗi (bugs) khi duyệt web hoặc loại bỏ những trình duyệt lỗi thời. Tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, hiện một số đơn vị đã lợi dụng các chuỗi UA để chặn người dùng truy cập vào nhiều trang web, dịch vụ trên Internet.

Thông qua các chuỗi UA, Google đã liên tục chặn Cốc Cốc trong một số dịch vụ của họ. Ví dụ điển hình nhất có thể kể đến chính là hồi tháng 5 vừa qua, người dùng Cốc Cốc không thể đăng nhập bằng tài khoản của Google như Gmail để đồng bộ trên trình duyệt. Đây là một động thái cạnh tranh không công bằng giữa các đối thủ trong cùng một thị trường - trình duyệt và công cụ tìm kiếm.

Đây cũng là tình trạng xảy ra ở một số trang web, khi người dùng Cốc Cốc truy cập những trang web này, sẽ có hiển thị cảnh báo với nội dung 'hãy thay đổi trình duyệt của bạn sang Chrome' hoặc 'vui lòng cập nhật trình duyệt của bạn'.

Google sử dụng sản phẩm của họ để đề xuất người dùng chuyển sang Google Chrome.

Điều này cũng buộc Cốc Cốc phải chuyển thông tin chuỗi UA của mình sang sử dụng của Google Chrome. Việc chuẩn bị và triển khai chuyển đổi UA đã được Cốc Cốc thực hiện từ nhiều tháng trước và hoàn thành vào cuối tháng 8/2021.

Trong thông cáo gửi báo chí, Cốc Cốc khẳng định họ không phải là đơn vị đầu tiên phải chuyển các tác nhân người dùng sang Google Chrome để có quyền truy cập vào các trang web khác nhau. Trước đó, trình duyệt Brave hay Vivaldi cũng đã có những động thái tương tự sau khi bị 'chơi xấu' trong một thời gian dài.

Với thông báo 'hãy thay đổi trình duyệt của bạn sang Chrome' hoặc 'vui lòng cập nhật trình duyệt của bạn' không chỉ xảy ra với Cốc Cốc, mà ngay cả với trình duyệt khác cũng sử dụng nhân Chromium là Edge của Microsoft thì những dòng chữ trên cũng từng hiện ra.  

Đồng thời, đây không phải lần đầu tiên Google bị tố chơi xấu các đối thủ của mình. Trước đó, vào thời điểm năm 2019, dịch vụ Google Meet bị tố không hoạt động được với trình duyệt Edge dựa trên nhân Chromium và đặt ra câu hỏi liệu có phải Google đang chơi xấu chặn sản phẩm Microsoft không. 

Tuy nhiên, thời điểm đó, Google đã phủ nhận cáo buộc này. Google nói thêm họ rất vui khi Chromium và chuẩn WebRTC (để gọi video, âm thanh qua web) ngày càng được nhiều công ty sử dụng, trong đó có Microsoft, nên họ không có nhiều lý do để chặn trình duyệt đối thủ,

Gây khó khăn cho việc thống kê thị phần của Cốc Cốc

Đánh giá về tác động của việc chuyển chuỗi UA đối với người dùng, đội ngũ Cốc Cốc cho biết, việc thay đổi chuỗi UA chỉ liên quan đến mặt kỹ thuật. Cốc Cốc đã triển khai thử nghiệm việc chuyển đổi này trong thời gian dài. Kết quả cho thấy người dùng sẽ không bị ảnh hưởng. Thậm chí họ còn được lợi do không bị chặn bởi các trang web, dịch vụ của Google nữa.

Nhận xét về điều này, ông Nguyễn Vũ Anh - Phó Tổng Giám đốc của Cốc Cốc cho biết: 'Cốc Cốc là một trong số ít những đối thủ tại thị trường nội địa của Google. Trên thế giới chỉ có khoảng 10 công cụ tìm kiếm và trình duyệt nội địa có khả năng cạnh tranh với 'ông lớn' này. Có thể chính vì vậy mà Cốc Cốc luôn gặp những khó khăn trong việc phát triển người dùng khi đối thủ của mình tận dụng lợi thế độc quyền vô cùng lớn của họ. Điển hình là việc sử dụng UA để chặn Cốc Cốc khỏi một số dịch vụ của Google như thời gian gần đây. Đây chắc chắn là một hành vi cạnh tranh không lành mạnh'.

'Sau khi xem xét kỹ lưỡng, đội ngũ Cốc Cốc nhất trí đặt trải nghiệm của người dùng và tính ổn định cho sản phẩm lên trên nhất. Do đó, chúng tôi chấp nhận bỏ đi 'đặc điểm nhận dạng' của mình - chính là thông tin về UA, chấp nhận khả năng sụt giảm trong một số công cụ thống kê và chuyển sang sử dụng chuỗi UA của Google Chrome', ông Nguyễn Vũ Anh chia sẻ thêm.

Dù không có ảnh hưởng đối với người dùng song ở chiều ngược lại, về phía Cốc Cốc, việc thay đổi các chuỗi UA được dự báo sẽ làm sụt giảm số liệu thống kê về người dùng, thị phần, ở các đơn vị thống kê... trong khi những con số này trên thực tế lại không hề giảm. 

Nguyên nhân là bởi hiện nay, một số đơn vị thống kê như Statcounter đều sử dụng chuỗi UA để định danh, tổng hợp số liệu người dùng cho các trình duyệt. Khi sử dụng chung mã UA, các đơn vị trên sẽ không thể phân biệt giữa người dùng Cốc Cốc và người dùng Google. Trả lời về vấn đề này, ông Nguyễn Vũ Anh cho hay, Cốc Cốc sẽ nỗ lực làm việc với các đơn vị thống kê, cung cấp những số liệu tổng hợp nội bộ về thị phần, người dùng một cách khách quan mà không cần thông qua chuỗi tác nhân người dùng.

PV Tạp chí TT&TT đã liên hệ với Google để chờ thông tin phản hồi chính thức về sự việc này./.