Hai ứng cử viên Đảng Cộng Hòa Donald Trump và Ben Carson đều có những cương lĩnh tranh cử riêng cho cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2016, nhưng cả 2 đều có một điểm chung: Họ đều là chuyên gia bán hàng đa cấp.

Trong chương trình Celebrity Apprentice, Donald Trump đã 2 lần nhắc đến công ty tiếp thị đa cấp ACN.

“ACN đã giúp vô số người ở mọi lứa tuổi, văn hóa và nguồn gốc trong việc trải nghiệm sự tự do về tài chính, cho phép họ sống cuộc sống mà họ từng mơ ước, một cuộc sống không có giới hạn”, ông Trump nói.

Không những vậy, tỷ phú Trump còn mua lại một hệ thống tiếp thị đa cấp và đổi tên lại thành Trump Network vào năm 2009. Ông đã mô tả Trump Network như một hệ thống “giải cứu và phục hồi” cho những người dân Mỹ trong thời kỳ suy thoái. Tuy nhiên, ông Trump đã bán lại hệ thống này vào năm 2012.

Ứng cử viên Carson cũng không kém khi ông này dành những lời có cánh cho công ty đa cấp Mannatech. Vị chính trị gia này nói rằng chính những sản phẩm chức năng của hãng đã giúp ông chống lại căn bệnh ung thư tiền liệt tuyến trước đây, đồng thời ca ngợi doanh nghiệp này cung cấp “tiềm năng thu nhập không giới hạn” nếu mọi người tham gia.

Tuy nhiên, kinh doanh đa cấp theo như những gì mà các chính trị gia trên giới thiệu có thể không hoàn toàn chính xác. Kể cả ở Mỹ, đa cấp cũng có những chiêu 'biến tướng' không kém gì Việt Nam.

Công ty Mannatech mới công bố những nhân viên kinh doanh của hãng có thể kiếm 1 triệu USD mỗi năm, nhưng báo cáo của tờ Wall Street Journal cho thấy mức thu nhập bình quân của các nhân viên chỉ vào khoảng 1.000 USD mỗi năm.

1.000 USD mỗi năm tại Mỹ, quốc gia có mức thu nhập bình quân đầu người lên tới 53.000 USD mỗi năm nếu so sánh với Việt Nam, có lẽ còn không bằng với mức thu nhập 1 triệu đồng mỗi năm.

Đã thế vào đa cấp còn phải đóng phí. Đối với công ty đa cấp ACN mà tỷ phú Donald Trump ca ngợi, người tham gia cần đóng 499 USD lệ phí gia nhập và 39.99 USD hàng tháng phí “hướng dẫn”.

Công ty này cho biết số tiền 499 USD là quá nhỏ để khởi nghiệp kinh doanh, nhưng chúng lại bằng cả 1 năm thu nhập bình quân của toàn nhân viên hệ thống đa cấp này.

Báo cáo năm 2010 cho thấy doanh số bình quân hàng tháng của mỗi nhân viên bán hàng cho ACN chỉ vào khoảng 41 USD/tháng, mất toi 40 USD phí hướng dẫn, có lẽ nhân viên ACN hít khí trời để sống.

Dẫu vậy, rất nhiều người vẫn muốn tham gia ACN bởi những lời hứa hẹn thành công của hãng cũng như thương hiệu điển hình Donald Trump mà công ty quảng bá. Vị tỷ phú này cho biết ông nhận được 2,5 triệu USD cho một buổi nói chuyện tại sự kiện của ACN năm 2008.

Tờ Wall Street Journal cũng cho biết ông Donald Trump đã nhận rất nhiều tiền khi tham gia các buổi sự kiện của ACN trong nhiều năm. Trong 3 buổi nói chuyện gần đây của ACN, vị tỷ phú này đã nhận được khoản thù lao hơn 1,3 triệu USD.

Ứng cử viên Carson cũng không kém khi nhận khoảng 42.000 USD thù lao trong năm 2013 khi tham gia các sự kiện của Mannatech, nhưng ông này đóng góp từ thiện hầu hết số tiền này.

Tỷ phú Donald Trump và Ưng cử viên Ben Carson

Hình thức kinh doanh đa cấp hiện vẫn bị nhiều người cho là lừa đảo khi chủ yếu những người tham gia trước mở rộng mạng lưới cấp dưới và thu phí thay vì bán hàng. Đây là một trong những nguyên nhân khiến nhà đầu tư nổi tiếng Bill Ackman tham gia kiện cáo với công ty đa cấp Herbalife trong vòng 3 năm.

Doanh nhân Ackman cáo buộc rằng hành vi kinh doanh theo mô hình kim tự tháp của Herbalife là lừa đảo.

“Tôi không cho rằng doanh số bán lẻ sản phẩm của hãng này qua mô hình kinh doanh đa cấp thực sự không nhiều như tuyên bố”, ông Ackman nói.

Công ty ACN, vốn được ông Trump ca ngợi như “hiện thân của giấc mơ Mỹ” cũng đã bị cáo buộc lừa đảo kinh doanh đa cấp theo mô hình kim tự tháp tại Australia, Canada và Montana nhưng tất cả các vụ kiện trên đều được công ty dàn xếp ổn thỏa.

Ví dụ tại Montana, chính quyền nới đây cáo buộc ACN lừa dối người tham gia bán hàng đa cấp bằng những lời hứa thu nhập khủng giả tạo. Tiếc thay, những người tuyển dụng cấp dưới cho ACN lại không được ký hợp đồng trực tiếp với hãng, qua đó cáo buộc trên bị hủy bỏ.

Một khảo sát của tạp chí New York vào năm 2011 đối với hệ thống đa cấp Trump Network cho thấy hầu như mọi người không tin mô hình kinh doanh này của tỷ phú Trump là lừa đảo kinh doanh đa cấp theo mô hình kim tự tháp. Rõ ràng, sự nổi tiếng của tỷ phú Trump đã giúp ích rất nhiều cho công việc kinh doanh này, dù ông vẫn phải bán lại nó vào năm 2012.

Vậy tại sao những người nổi tiếng như Trump và Carson lại dính líu đến hoạt động kinh doanh đa cấp?

Câu trả lời rất đơn giản, những tập đoàn kinh doanh đa cấp tài trợ rất nhiều cho các cuộc vận động hành lang và tranh cử của những chính trị gia.

Năm 2012, những tập đoàn đa cấp lớn như Amway, Nu Skin, Xango và nhiều công ty khác đã tài trợ cho chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ của ứng cử viên Mitt Romney.

Năm 2016, trước khi rút lui khỏi cuộc chạy đua tranh cử tổng thống, ứng cử viên Scott Walker đã được ông Richard Devos, đồng sáng lập Amway, tài trợ cho 25.000 USD.

Ngoài ra, nhà sáng lập Devos cũng là người tài trợ cho quỹ tranh cử của ứng cử viên tổng thống Jed Bush.

Hoàng Nam

Theo Trí Thức Trẻ