Nghiên cứu mới chỉ ra các tia vũ trụ mạnh nhất đang tấn công hành tinh của chúng ta không phải đến từ dải Ngân hà, mà đến từ những thiên hà xa xôi khác.
Xuất bản trên tạp chí danh tiếng Science, nghiên cứu này được thực hiện bởi sự cộng tác của Đài thiên văn Pierre Auger. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nguồn gốc của các tia vũ trụ có năng lượng lớn hơn một triệu lần so với các proton được gia tốc trong Máy gia tốc hạt lớn (Large Hadron Collider – LHC) không xuất phát từ trong nội bộ hệ Ngân hà. Một câu hỏi đã có có hơn 100 năm chưa tìm ra lời giải, Iflscience hôm 21/9 đưa tin.
![Trái Đất đang hứng chịu tia vũ trụ cực mạnh từ nơi nào đó bên ngoài dải Ngân hà]()
Tia vũ trụ cực mạnh đến từ các thiên hà xa xôi (Ảnh: hdwallpaper)
Theo giáo sư Karl-Heinz Kampert thuộc Đại học Wuppertal nước Đức, đồng tác giả của nghiên cứu, “Dải Ngân hà của của chúng ta chắc chắn có thể tạo ra các tia vũ trụ năng lượng thấp. Nhưng các tia vũ trụ năng lượng siêu cao là rất hiếm, không có vật gì trong thiên hà của chúng ta có thể sản sinh ra chúng”.
Tỉ lệ tia vũ trụ tấn công hành tinh của chúng ta là khoảng 1 trên mỗi kilômét vuông mỗi năm. Điều đó tương đương với một diện tích kích thước cỡ một sân bóng đá chỉ bị viếng thăm một lần mỗi thế kỷ.
Tuy nhiên, nhờ 1.600 khoảng dò trải rộng trên 3.000 km², các nhà khoa học đã có thể phát hiện ra chúng khi có các chùm tia lớn.
Các tia vũ trụ là các hạt năng lượng, thường là các hạt nhân nguyên tử, đi xuyên qua thiên hà. Các tia năng lượng thấp nhất, gấp 100 lần năng lượng của proton trong LHC, được tạo ra bởi các ngôi sao bình thường, trong khi các tia có mức năng lượng cao hơn có thể được tạo ra bởi siêu tân tinh hoặc các hố đen vô cùng lớn khác. Tuy nhiên, chúng ta vẫn chưa biết thứ gì đã tạo ra các tia cực tím năng lượng cao.
![]()
Đài thiên văn Pierre Auger và các chùm tia vũ trụ (Ảnh: Iflscience)
Tia vũ trụ được biết là nguyên nhân chủ yếu nhất gây ra các vấn đề sức khoẻ cho phi hành gia, chẳng hạn như gia tăng nguy cơ phát triển ung thư thông qua việc phá vỡ và làm đột biến ADN khi chúng ion hóa nguyên tử trong cơ thể người.
Nhiều phi hành gia kể rằng, họ thậm chí có thể nhìn thấy tia vũ trụ khi họ ngủ, bởi vì chúng có thể bay xuyên qua mắt họ.
Điều may mắn là các tia vũ trụ năng lượng cực cao thường rất hiếm và không gây ra nhiều mối đe doạ. Bạn có lẽ sẽ chỉ có vài lần tương tác với chúng trong suốt cuộc đời. Phần lớn các tia vũ trụ khi chiếu đến Trái Đất đều bị mất năng lượng do bị chặn lại bởi từ trường của Địa Cầu.
Hoài Anh
Xuất bản trên tạp chí danh tiếng Science, nghiên cứu này được thực hiện bởi sự cộng tác của Đài thiên văn Pierre Auger. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nguồn gốc của các tia vũ trụ có năng lượng lớn hơn một triệu lần so với các proton được gia tốc trong Máy gia tốc hạt lớn (Large Hadron Collider – LHC) không xuất phát từ trong nội bộ hệ Ngân hà. Một câu hỏi đã có có hơn 100 năm chưa tìm ra lời giải, Iflscience hôm 21/9 đưa tin.
Theo giáo sư Karl-Heinz Kampert thuộc Đại học Wuppertal nước Đức, đồng tác giả của nghiên cứu, “Dải Ngân hà của của chúng ta chắc chắn có thể tạo ra các tia vũ trụ năng lượng thấp. Nhưng các tia vũ trụ năng lượng siêu cao là rất hiếm, không có vật gì trong thiên hà của chúng ta có thể sản sinh ra chúng”.
Tỉ lệ tia vũ trụ tấn công hành tinh của chúng ta là khoảng 1 trên mỗi kilômét vuông mỗi năm. Điều đó tương đương với một diện tích kích thước cỡ một sân bóng đá chỉ bị viếng thăm một lần mỗi thế kỷ.
Tuy nhiên, nhờ 1.600 khoảng dò trải rộng trên 3.000 km², các nhà khoa học đã có thể phát hiện ra chúng khi có các chùm tia lớn.
Các tia vũ trụ là các hạt năng lượng, thường là các hạt nhân nguyên tử, đi xuyên qua thiên hà. Các tia năng lượng thấp nhất, gấp 100 lần năng lượng của proton trong LHC, được tạo ra bởi các ngôi sao bình thường, trong khi các tia có mức năng lượng cao hơn có thể được tạo ra bởi siêu tân tinh hoặc các hố đen vô cùng lớn khác. Tuy nhiên, chúng ta vẫn chưa biết thứ gì đã tạo ra các tia cực tím năng lượng cao.
Tia vũ trụ được biết là nguyên nhân chủ yếu nhất gây ra các vấn đề sức khoẻ cho phi hành gia, chẳng hạn như gia tăng nguy cơ phát triển ung thư thông qua việc phá vỡ và làm đột biến ADN khi chúng ion hóa nguyên tử trong cơ thể người.
Nhiều phi hành gia kể rằng, họ thậm chí có thể nhìn thấy tia vũ trụ khi họ ngủ, bởi vì chúng có thể bay xuyên qua mắt họ.
Điều may mắn là các tia vũ trụ năng lượng cực cao thường rất hiếm và không gây ra nhiều mối đe doạ. Bạn có lẽ sẽ chỉ có vài lần tương tác với chúng trong suốt cuộc đời. Phần lớn các tia vũ trụ khi chiếu đến Trái Đất đều bị mất năng lượng do bị chặn lại bởi từ trường của Địa Cầu.
Hoài Anh
