Trong vài năm trở lại đây, Tesla nổi lên và đóng vai trò là một trong những cái tên tiên phong trong lĩnh vực xe điện và xe tự hành. Nhiều người cho rằng Tesla của Elon Musk sẽ thay đổi cả ngành công nghiệp ô tô và tất nhiên, không quá sai trái khi ví Tesla như Apple của ngành sản xuất ô tô. Trong bài viết này, chúng ta sẽ dựa vào sư liên tưởng đó để xem giữa Apple và Tesla có bao nhiêu điểm tương đồng.

Nếu bạn đang nhìn xem công ty nào trên thị trường đang nỗ lực hết mình nhằm giảm thiểu sự phức tạp của một chiếc xe hơi tương tự như cách điện thoại đã thay đổi đến mức chỉ có một màn hình đen thui như hiện nay, đừng tìm đâu xa, Tesla chính là nhà sản xuất đó mà cụ thể hơn là thế hệ xe điện Model 3 được công ty này giới thiệu cách đây ít lâu. Model 3 là chiếc xe có giá cả phải chăng nhất trong gia đình xe điện của Tesla, cũng là chiếc xe có nội thất tối giản nhất từ trước đến nay.

Trung tâm kiểm soát trên xe chỉ là một màn hình cảm ứng 15 inch, vài nút bấm trên vô lăng, thế là hết. Từ đây, hãy nhớ lại một chút về cách mà Apple cho ra đời iPhone, đó là một chiếc điện thoại chỉ với 'màn hình cảm ứng có thể điều khiển mọi thứ'. Có lẽ sự tương đồng đầu tiên đã dần xuất hiện: sự tối giản.

Những phím cứng vô dụng

Trước khi iPhone ra đời, người ta sẽ liên tưởng đến 2 từ 'điện thoại' như những thiết bị với hàng loạt nút vật lý nhỏ xíu được nhét bên trong bộ khung nhỏ nhắn, tương tự như những gì bạn có thể thấy trên máy tính xách tay lúc bấy giờ. Nguyên mẫu điện thoại chạy Android đầu tiên được trang bị phím cứng tương tự như những chiếc BlackBerry, trong khi các mẫu điện thoại tối tân nhất của Nokia thời đó như 9500 Communicator lại khiến một số người dùng mới tỏ ra lúng túng. Chính vào giai đoạn đó, một cuộc cải cách được thực hiện và còn ứng dụng mãi cho đến tận ngày nay, mấu chốt nằm ở chỗ: nắm bắt công nghệ và tương tác chạm, nhưng đó cũng mới là một phần của câu chuyện.

Chiếc sedan xa xỉ Audi A8 là một ví dụ điển hình nhất cho sự chuyển dịch 'nửa mùa' từ nút nhấn truyền thống sang công nghệ mới. Giống như Nokia, Audi rõ ràng đng cố gắng bỏ đi những nút bấm phiền toái. Và Model 3 chính là một chiếc iPhone của ngành công nghiệp ô tô. Chỉ một màn hình cảm ứng, mọi thông tin mà bạn cần và việc tương tác với chiếc xe đều thông qua đó mà diễn ra. Bạn có thể điều khiển tất cả mọi thứ trên xe nhờ màn hình, dù vậy, Tesla vẫn giữ lại vài nút chức năng cơ bản trên vô lăng, hệt như những gì Apple đã làm với nút Home trên iPhone.

Về bản chất, Model 3 biến toàn bộ hoạt động tương tác giữa con người và xe thành phần mềm thay vì phần cứng. Nó khác xa với những gì chúng ta đã thấy và quá quen thuộc với nội thất xe hơi truyền thống. Hãy nhớ lại sự bỡ ngỡ thuở ban đầu khi bạn cầm trên tay chiếc iPhone hoặc nhìn thấy nó trên các mẩu quảng cáo: Thế quái nào chúng ta có thể quay số để gọi cho ai đó với một chiếc điện thoại không có nút? Tesla đang đánh cược rằng mọi người sẽ thích ứng với những thay đổi về giao diện điều khiển của xe tương tự như cách đã từng diễn ra với điện thoại.

Giúp công nghệ mới trở nên dễ dàng tiếp cận hơn

Chúng ta thường nhìn vào giá và cho rằng iPhone là thứ xa xỉ, sang trọng hay cực đoan hơn, nhiều người nói đó chỉ là thứ dùng để khoe mẽ mà quên rằng iPhone chính là công cụ giúp cho smartphone trở nên gần gũi với đại đa số người dân hơn bao giờ hết. Macbook Pro bản cao nhất (chưa option thêm) có giá hơn 60 triệu đồng, nếu giảm xuống 10 hay 20 triệu nữa, đó vẫn là con số lớn đối với nhiều người. Tuy nhiên, con số này được cho là đã giảm đi nhiều so với trước đây nếu muốn được trải nghiệm những công nghệ hàng đầu như vậy.

Tesla Model 3 không phải là chiếc xe rẻ nhất hay thực dụng nhất mà bạn có thể mua, nhưng nó mang đến cho công chúng những công nghệ hàng đầu của Tesla như Autopilot ở mức giá dễ dàng chấp nhận nhất. Lại một điểm tương đồng nữa: iPhone và Model 3 đều được tung ra thị trường một cách rất chậm rãi với số lượng ban đầu rất hạn chế. Có thể đây chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên nhưng ở mặt nào đó, chúng ta có thể hiểu các nhà sản xuất như Tesla hay Apple đã phải nỗ lực như thế nào để đưa những công nghệ tiên tiến nhất đến với số đông.

Cập nhật phần mềm OTA (Over the Air)

Đây không phải là tính năng chỉ Model 3 mới có nhưng cách Tesla đi đầu trong việc cập nhật phần mềm cho xe thông qua OTA có gì đó giống với cách Apple đã làm với những chiếc iPhone do họ sản xuất. Phần mềm hệ thống trên điện thoại và xe hơi thường là thứ cố định, không thay đổi theo thời gian, nhưng với sự thay đổi ngày càng nhanh chóng của công nghệ hiện nay, đưa ra những bản cập nhật một cách nhanh chóng gần như là điều bắt buộc. Điều khiến cho Model 3 trở nên hiệu quả hơn trong việc quản lý phần mềm là giới hạn nó vào một màn hình duy nhất. Không chỉ là một ý tưởng tuyệt vời, điều này giúp cho giao diện điều khiển của xe hơi đang gần hơn với môi trường phần mềm một màn hình, thứ đã và đang tồn tại đối với máy tính và những linh kiện di động đi kèm.

Hãy thử tượng tượng về những lợi ích mà thiết kế mới trên Model 3 sẽ mang lại: các nhà phát triển phần mềm chỉ cần viết code cho một màn hình duy nhất thay vì vô số màn hình và những hệ thống kiểm soát vật lý bên trong xe.

Đánh đổi cho sự đơn giản hoá này, Tesla đang tự đặt ra cho họ một thách thức không nhỏ trong việc tạo ra các phần mềm tương đương nhằm thay thế tất các nút bấm khác nhau nằm rải rác khắp nội thất của một chiếc xe hơi thông thường. Tuy nhiên, trong quá trình chuẩn hóa phần mềm thông qua màn hình hiển thị này và nền tảng phần cứng, công ty có thể tinh chỉnh và cung cấp cho người dùng những cải tiến liên tục, tương tự như bất kỳ hệ điều hành di động nào hiện nay. Đây là lần đầu tiên chúng ta chứng kiến việc ứng dụng công nghệ phát triển phần mềm smartphone dành cho xe hơi.

Một CEO lôi cuốn

Nếu bạn có dịp xem những buổi giới thiệu sản phẩm mới hoặc trò chuyện với công chúng của Elon Musk, bạn sẽ nhận thấy phong cách trình bày vụng về của người đàn ông thay đổi cả thế giới này còn lâu mới bì kịp với tài hùng biện xuất chúng của Steve Jobs. Nhưng có một điều không thể chối bỏ rằng cả 2 đều là những 'đại sứ' có sức hút mạnh mẽ nhất đối với thương hiệu của mình. Musk giúp cho Tesla ngày càng trở nên hấp dẫn hơn thông qua các buổi đàm thoại. Dù doanh số bán hàng hiện khá hạng chế, Tesla gần như đã là biểu tượng đối với xe điện nói chung, tương tự như cách iPhone đã thực hiện trong thế giới điện thoại thông minh. Suốt một thời gian dài kể từ khi iPhone ra đời, bất kỳ mẫu điện thoại màn hình cảm ứng nào khác đều bị nhầm lẫn là iPhone.

BMW, Nissan và nhiều thương hiệu khác cũng đang sản xuất ô tô điện, nhưng chỉ có Tesla mới khiến bạn nói rằng 'Tôi sẽ mua một chiếc Tesla' mà không cần giải thích gì thêm nữa cho người đối diện. Model 3 nói riêng và Tesla nói chung tự biết rằng họ đang ở thời khắc quyết định và vô cùng bấp bênh. Công ty cần lấy được niềm tin của khác hàng bằng cách đương đầu với một lượng đơn đặt hàng khủng khiếp và đó là nơi thể hiện vai trò của một nhà lãnh đạo có uy tín như Musk. Trước khi Tesla có thể giao tận tay cho khách hàng những chiếc xe của họ, 325.000 đơn đặt Model 3 đầu tiên đã đủ chứng tỏ thực lực của Elon Musk không thua kém gì so với Steve Jobs.

Tiềm năng thay đổi thế giới

Nhắc đến các doanh nghiệp ở thung lũng Silicon, người ta thường liên tưởng đến những con người tự mãn hay tự đề cao bản thân, tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng họ nắm trong tay kỷ lục về việc sản xuất những thứ đã làm thay đổi hoàn toàn văn hoá và xã hội trên quy mô toàn cầu.

Từ iPhone, công cụ tìm kiếm Google, Facebook cho đến những con chip silicon. Thật sự không quá cường điệu khi nói rằng 'Model 3 có thể là thời khắc mang tên iPhone của Tesla', như Johana Bhuiyan của trang Recode từng nhận định. Model 3 là một sản phẩm mới của một thị trường đại chúng rộng lớn, và nó mang trong mình tiềm năng thay đổi mọi thứ đồng thời thiết lập lại toàn bộ ngành công nghiệp mà nó đang nhắm vào.

Bước đầu, tương tự như với iPhone, Model 3 chỉ tái định hình lại giao diện điều khiển bằng cách lượt bỏ phần lớn nút vật lý và thay vào một giao diện cảm ứng tinh gọn. Những gì chúng ta thấy được ngày hôm nay là nền tảng cho điều mà Musk và các cộng sự của ông tại Tesla muốn hướng đến trong tương lai: bạn sẽ không còn phải lo lắng về việc bị phân tâm khi lái xe bởi vì lúc đó, bạn sẽ không cần phải lái xe nữa.

Một khi bạn muốn tự mình cầm lái, chức năng điều khiển bằng giọng nói và các thiết lập tự động sẽ giữ cho nhu cầu gây nhiễu về mặt thị giác khi lái xe giảm xuống đến mức tối thiểu. Đó là tất cả những gì mà Tesla muốn phát triển và nhìn thấy nó hiện hữu trong suốt dòng đời của Model 3, giống như những thay đổi mang tính đột phá nhiều nhất của Apple - App Store và camera iSight - những thứ đã xuất hiện và tồn tại trong nhiều năm sau khi iPhone ra đời.

Cũng như iPhone của Apple, Model 3 ra đời và phá vỡ gần như tất cả mọi quy ước về phạm trù xe hơi, thông qua việc cung cấp cho người dùng những công nghệ tối tân trong một thiết kế cơ khí chưa từng có. Chắc chắn hiện tại vẫn còn quá sớm để biết rằng Tesla có thành công hay không, nhưng nếu có, rõ ràng Model 3 chính là thứ có vai trò to lớn nhất trong suốt câu chuyện này.

Tham khảo: The Verge