Một trong những ICO thành công nhất 2017 và được đánh giá là tiềm năng nhất đã lên sóng cách đây vài ngày. Dù gặp vài khó khăn nhưng hiện nó đã nằm trong top 100 coin giá trị nhất thị trường. Hãy cùng tìm hiểu Tezos (TZX) là gì và vì sao nó lại được chú ý như vậy.
Tezos là gì?
Cơ bản mà nói, mục tiêu của Tezos là một blockchain nhưng được nhấn mạnh khả năng tự điều chỉnh, khả năng này cho phép mỗi cải tiến hay công nghệ được cập nhập trên Tezos đều sẽ không gây ra phân tách như Bitcoin và Ethereum.
Giao thức hạt giống(Seed protocol) của Tezos tạo quy trình cho phép người sở hữu coin vote hướng cải thiện của giao thức ở mức độ sâu nhất có thể, thậm chí được thay đổi hẳn cách vote và điều lệ. Một mạng lưới vừa phân quyền nhưng vẫn thống nhất được các thay đổi là điều đặc biệt ở Tezos so với các coin khác.
Tezos hoạt động thế nào?
Giao thức của Tezos là Seed Protocol một dạng Proof-of-Stake, do đó, sẽ cần coin để tham gia xác nhận khối
Ban đầu, Seed Protool sẽ chọn ra các baker(kiểu như ứng cử viên) tham gia vào quá trình xác nhận khối, sau đó mỗi baker sẽ hình mối quan hệ khế ước(Bond) và phần thưởng (reward) với mạng lưới, tức là baker phải cọc một số lượng coin của mình để tạo lập khế ước, được quyền tham gia xác nhận khối và nhận thưởng.
Mỗi đợt (cycle) sẽ kéo dài 2048 khối, sau đó mạng lưới sẽ kết thúc khế ước và trả coin lại cho baker, và tiếp tục chọn ra nhóm tiếp theo dựa vào số lượng cọc mà các baker đưa ra và cứ thế kéo dài blockchain.
Nguyên tắc này,đảm bảo rằng mỗi baker sẽ trung thực vì phải cạnh tranh tiền cọc để có quyền xác nhận khối mà thời gian hoạt động chỉ trong 1 cycle.
Phần thưởng cho xác việc xác nhận khối đến nay chưa biết nhưng sẽ tạo lạm phát dưới 5%/năm
Khả năng tự điều chỉnh (self-amendment)
Đây có lẽ là điểm nổi bật nhất của Tezos
Khả năng tự điều chỉnh là khả năng cho phép Tezos cải tiến giao thức mà không phải trải qua bất kì sự phân tách nào. Với khả năng này, cộng đồng có quyền được vote các cải tiến hay chức năng muốn có ở Tezos, đồng thời quyết định mức độ rót vốn khuyến khích các nhà phát triển tham gia.
Không những vậy, những nhóm phát triển nhỏ có thể độc lập đưa ra các cải tiến của mình, tăng cường hệ sinh thái mà không gặp bất kì xung đột với các cập nhập khác.
Tezos thực hiện điều này như thế nào? Bằng cách định nghĩa lại Block (khối)
VD: Ở Bitcoin,nói dễ hiểu là mạng lưới hình thành giao dịch và đồng thuận xác nhận khối theo cách mà Bitcoin làm, do đó khối của Ethereum không xài được trong Bitcoin vì nó không mang hình thái và cách làm Bitcoin.
Còn Tezos, mạng lưới hình thành giao dịch và xác nhận khối theo sự đồng thuận mà không phụ thuộc giao thức nào, tức là block tezos trở thành các giao dịch thống nhất với nhau. Với cách này, block của Tezos đều “đọc được” dùng mạng lưới có thay đổi như thế nào đi nữa.
Có thể nói rằng, nếu bạn lấy 1 block của Ethereum và Bitcoin đưa vào Tezos và nối chúng lại với nhau thì chúng vẫn là block hợp lệ trong mạng lưới.
Hệ quả là, dù Tezos có biến đổi giao thức thế nào thì block vẫn xem “hiểu được” hay “hợp lệ” mà không xảy ra phân tách. Tính năng này giúp cho cộng đồng vận hành cải thiện, thay đổi giao thức một cách tự do mà không bị ràng buộc.
Smart contract
Giao thức hạt giống của Tezos là một giao thức PoS thuần túy, cho phép hỗ trợ đồng thông minh, smart contract. Đặc biệt, nó được viết bởi ngôn ngữ Ocaml – một dạng ngôn ngữ lập trình theo hàm (functional programming), do đó, các smart contract viết trên Tezos sẽ đễ dàng tránh được lỗi (bug) và đạt mức độ an ninh ngang ngửa Cardano.
Đội ngũ:
